Vai Trò Của Nơron Thần Kinh Trong Cơ Thể Người

Chức năng cơ bản của nơ-ron là cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh dưới dạng các tín hiệu hóa học trong các hoạt động điều khiển, điều hoà và phối hợp mọi hoạt động của các cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể nhằm tạo sự thích nghi với các thay đổi từ môi trường bên trong và bên ngoài.nơron thần kinh có vai trò gì trong cơ thể ngườiMột nơron là những tế bào thần kinh chính thức có chức năng truyền dẫn các xung điện. Nơ-ron là đơn vị cơ bản cấu tạo hệ thống thần kinh và là một phần quan trọng nhất của não.

Thân và sợi nhánh của các nơron tạo thành chất xám. Sợi trục (nếu đi chung với nhau thành bó gọi là dây thần kinh) cấu tạo chất trắng trong não. Ước tính có khoảng 100 tỷ (1011) nơron và 100 nghìn tỷ (1014) xináp trong não người.nơron thần kinh có vai trò gì trong cơ thể ngườiCác tế bào thần kinh được hỗ trợ bởi microglia tế bào hình sao (các tế bào thần kinh đệm). Nơ-ron là những tế bào dài nhất trong cơ thể, biệt hóa cao độ nên mất trung thể và khả năng phân chia, nhưng có khả năng tái sinh phần cuối sợi trục nếu bị tổn thương.

1. Cấu tạo của nơron thần kinh

Mỗi nơ-ron gồm một thân chứa nhân, hình sao nhiều cạnh hoặc bầu dục và các sợi. Từ thân phát đi nhiều tua (sợi) ngắn phân nhánh như cành cây gọi là sợi nhánh và một tua dài, mảnh gọi là sợi trục.

(1) Nhân (cell body)/ (2) Sợi nhánh (dendrites) – bao gồm các sợi ngắn và dày

(3) Sợi trục (axon)/ (4) Tận cùng sợi trục (terminal button)nơron thần kinh có vai trò gì trong cơ thể ngườiDọc sợi trục có thể có những tế bào bao bọc tạo nên bao mi-ê-lin. Sợi trục nối giữa trung ương thần kinh với các cơ quan, chúng đi chung với nhau thành từng bó gọi là dây thần kinh.

nơron thần kinh có vai trò gì trong cơ thể ngườiKhoảng cách giữa các bao này có những đoạn ngắn gọi là eo răng-vi-ê, còn diện tích tiếp xúc giữa những nhánh nhỏ phân từ tận cùng sợi trục của nơ-ron này với sợi nhánh của nơ-ron khác hoặc cơ quan thụ cảm gọi là xi-náp.

Nơ-ron có nhiều hình dạng: nơ-ron đa cực có thân nhiều sợi nhánh, nơ-ron lưỡng cực với một sợi nhánh và một sợi trục đối diện nhau; và nơ-ron đơn cực chỉ có một tua do sợi nhánh và sợi trục hợp lại mà thành.

2. Phân loại nơron thần kinh

* Theo hướng dẫn truyền xung thần kinh, có 3 loại nơron thần kinh:

  • Nơ-ron hướng tâm (nơ-ron cảm giác) có thân nằm ngoài trung ương thần kinh dẫn xung thần kinh về trung ương thần kinh.
  • Nơ-ron trung gian (nơ-ron liên lạc) nằm trong trung ương thần kinh, gồm những sợi hướng tâm và li tâm, làm nhiệm vụ liên lạc.
  • Nơ-ron li tâm (nơ-ron vận động) có thân nằm trong trung ương thần kinh (hoặc ở hạch thần kinh sinh dưỡng), dẫn các xung li tâm từ bộ não và tủy sống đến các cơ quan phản ứng để gây ra sự vận động hoặc bài tiết.
  • nơron thần kinh có vai trò gì trong cơ thể người

* Theo chức năng

Các nơron cảm giác mang tín hiệu từ các giác quan đến tủy sống và não. Nơron chuyển tiếp mang thông điệp từ một phần của hệ thần kinh trung ương. Nơron vận động được kết nối với các nơron chuyển tiếp.

Các nơron vận động nhận và mang tín hiệu từ hệ thần kinh trung ương đến các cơ bắp. Tín hiệu đi giữa các tế bào thần kinh thông qua các cúc xináp và khe xináp nằm ở tận cùng của tế bào thần kinh.vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể ngườiKhe xináp là khoảng trống rất nhỏ giữa các tế bào mà hóa chất được phát tán từ các thiết bị đầu cuối sợi trục (như các túi chứa chất trung gian hóa học trong chùy xináp đối với xináp hóa học hay các kênh hút nước trong xináp điện) của một tế bào nơron nhằm kích thích các thụ thể hóa học chuyên biệt có chức năng tiếp nhận chất trung gian hóa học ở các sợi nhánh của các tế bào tiếp nhận.

3. Nơ ron và các chất dẫn truyền thần kinh

Các nơ-ron khi gửi tín hiệu tới nơ-ron tiếp theo để sự liên lạc có thể xảy ra, xung thần kinh phải tìm được cách để lấp khoảng trống của synapse. Ở các nút kết thúc của sợi trục có chứa các tiểu nang synapse nhỏ đựng đầy các dẫn truyền thần kinh (neurotransmitter).vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể ngườiCác dẫn truyền thần kinh là những chất hóa học cho phép các nơ-ron gửi tín hiệu qua các khớp thần kinh synapse tới nơ-ron khác. Khi chất dẫn truyền thần kinh chảy vào synapse, một vài phân tử sẽ chạm vào nơ-ron nhận (hay còn gọi là Postsynaptic. Chú thích: Postsynaptic: Nơ-ron nhận (Listening neuron). Presynaptic: Nơ-ron gửi (Talking neuron)).

Màng nhân của nơ-ron nhận có chứa các thụ thể (receptors). Các thụ thể đã được cấu hình sẵn, do đó chỉ có một vài chất dẫn truyền thần kinh nhất định là khớp với chúng. Khi một chất dẫn truyền thần kinh khớp với một thụ thể, một “thông điệp” (message) có thể được gửi tới nhân của nơ-ron nhận (postsynaptic).

vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể ngườiThế nhưng điều thật sự xảy ra với các nơ-ron nhận phụ thuộc vào việc tích hợp hàng ngàn những thông điệp tương tự nhau. Một vài thông điệp có tính kích thích sẽ dẫn tới việc tạo ra xung thần kinh ở nhân của nơ-ron nhận; lại có lúc những thông điệp này trở nên cản trở, làm cho nhân của nơ-ron nhận giảm khả năng tạo ra xung thần kinh.

Monkey Junior – Quà tặng tri thức cho con!Monkey Junior – Cho Bé Nền Tảng Ngôn Ngữ Vững Chắc

vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể ngườiMột khi nơ-ron gửi (presynaptic) phát ra chất dẫn truyền thần kinh của mình, bước cuối cùng là khớp thần kinh synapse sẽ trở lại trạng thái bình thường của nó. Thế nhưng không phải tất cả những chất dẫn truyền thần kinh được gửi đi thì đều tìm được đường tới các nơ-ron nhận. Một số thành phần còn đọng lại trong synapse sẽ bị phá vỡ bởi các enzymes, và một số khác thì được đưa trở lại nhân của nơ-ron gửi thông qua một quá trình gọi là tái hấp thu (reuptake).

Monkey Junior - Ứng dụng phát triển ngôn ngữ thiết yếu cho mọi gia đình.Monkey Junior – Phần mềm học ngoại ngữ cho cả gia đình!

Khá nhiều các chất dẫn truyền thần kinh quan trọng có liên quan tới các rối loạn tâm lý và tâm thần, bao gồm dopamine, serotonin, norepinephrine, và gamma-aminobutyric acid (gọi tắt là GABA). Serotonin và dopamin có thể dính lứu tới trầm cảm, hưng cảm (mania), và tâm thần phân liệt (schizophrenia). Norepinephrine là chất dẫn truyền thần kinh đảm nhận vai trò giao tiếp với hệ thần kinh cường giao cảm (Sympathetic nervous system), mà được cho rằng có liên quan tới việc sản sinh ra các trạng thái bồn chồn, kích thích cao độ mà từ đó có thể gây ra chứng rối loạn lo âu (anxiety disorders) và các tình trạng liên quan tới căng thẳng khác. GABA cản trở các xung thần kinh chạy khắp não bộ và có liên quan tới rối loạn lo âu.

vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể ngườiCác lý thuyết trước đây liên hệ các chất dẫn truyền thần kinh với các rối loạn tâm lý và tâm thần còn đôi khi cho rằng, một vài rối loạn được gây ra bởi hoặc là quá nhiều, hoặc là quá ít một số chất dẫn truyền thần kinh nhất định (ví dụ: hưng cảm liên quan tới quá nhiều norepinephrine, rối loạn lo âu thì lại có quá ít GABA). Những nghiên cứu sau này đã khám phá ra nhiều chi tiết khác đằng sau những ý tưởng này. Các chất dẫn truyền thần kinh được tổng hợp trong nơ-ron thông qua một loạt các bước trao đổi chất, bắt đầu với amino acid.vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể ngườiMỗi một phản ứng khi đang sản xuất ra chất dẫn truyền thần kinh thì đều được xúc tác bởi một enzyme. Quá nhiều hay quá ít một số chất dẫn truyền thần kinh nhất định có thể gây ra lỗi trong quá trình trao đổi chất. Sự lộn xộn tương tự ở các chất dẫn truyền thần kinh cụ thể khác có thể dẫn đến sự biến đổi trong quá trình các chất dẫn truyền thần kinh được ngừng hoạt động sau khi đã được truyền tới các synapse.

Ví dụ, thất bại trong việc đẩy nốt các chất dẫn truyền thần kinh còn lại trở về với nhân của nơ-ron gửi (tái hấp thu) sẽ để lại một lượng dư thừa các chất dẫn truyền thần kinh trong synapse. Sau đó, nếu một xung thần kinh dẫn đến việc nhiều chất dẫn truyền thần kinh được truyền tới các synapse, các nơ-ron nhận sẽ gần như là có gấp đôi lượng chất hóa học này, từ đó làm tăng khả năng tạo ra một xung thần kinh mới.vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể người(Tỉ lệ nước có trong các phần của cơ thể)

Các nghiên cứu khác tập trung vào khả năng các thụ thể (receptors) của các dẫn truyền thần kinh là có lỗi chính trong việc gây ra các rối loạn tâm lý/tâm thần. Nếu như các thụ thể ở các nơ-ron nhận quá nhiều hoặc quá dễ bị kích thích, kết quả sẽ tương tự như việc có quá nhiều lượng các chất dẫn truyền thần kinh được gửi đi. Sẽ đơn giản là có nhiều chỗ tồn tại hơn cho việc các chất dẫn truyền thần kinh tương tác với nhau, tăng khả năng nơ-ron nhận sẽ được kích thích. Ví dụ những ảo tưởng (delusions) và ảo giác (hallucinations) của chứng tâm thần phân liệt, có thể là kết quả của việc quá tải lượng thụ thể dopamine.vai trò của nơ ron thần kinh trong cơ thể ngườiRất nhiều phương thức kiểm soát được độ nhạy cảm của các nơ-ron nhận. Ví dụ nếu một thụ thể được hoạt động quá lâu, nhân của nơ-ron có thể điều chỉnh lại độ nhạy của thụ thể khiến cho nó khó tạo ra xung thần kinh hơn. Khi một nhân bắt đầu phát ra các xung hoặc tín hiệu nhiều hơn, thụ thể này sẽ giải phóng những “thông điệp” thứ hai (second messengers). Một khi thông điệp này được giải phóng, chúng đóng vai trò trong việc điều chỉnh độ nhạy của các thụ thể của nơ-ron nhận với dopamine, norepinephrine, hay serotonin (Duman, Heninger, & Nestler, 1997; Shelton, Mainer, & Sulser, 1996).

Một số người có thể cho rằng những thông điệp thứ hai này như là một dạng nơ-ron giúp chỉnh sửa độ nhạy của thụ thể khi nó trở nên quá kích hoạt (overly active). Nghiên cứu hiện tại về bệnh trầm cảm gợi ý rằng các loại thuốc chống trầm cảm (antidepressants) có thể có hiệu quả do khả năng của những loại thuốc này có tác động lên những thông điệp thứ hai.nơron thần kinh có vai trò gì trong cơ thể ngườiMột vài phương thức khác mà những người điều tra dùng để nghiên cứu về hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh trong não bộ là cho mọi người uống các loại thuốc gây kích thích một vài thụ thể nhất định ở các chất dẫn truyền thần kinh.

Thuốc kiểu này còn được gọi là agonist (chất khởi tạo một phản ứng sinh lý khi kết hợp với thụ thể). Ví dụ một serotonin agonist, là một loại thuốc giúp kích thích các thụ thể serotonin để sản sinh ra những hiệu ứng tương tự như serotonin tự nhiên. Ngược lại, một antagonist (chất đối kháng) là loại thuốc chỉ hoạt động trên các thụ thể của chất dẫn truyền thần kinh, có tác dụng làm “mềm” các hoạt động của nó. Ví dụ, các loại thuốc dùng để chữa trị bệnh tâm thần phân liệt là dạng đối kháng dopamine giúp chặn những thụ thể dopamine lại.

Monkey Junior – Phần mềm học ngoại ngữ cho cả gia đình!Monkey Junior – Phần mềm học ngoại ngữ thiết yếu cho cả gia đình!

Khỏe Mới Vui tổng hợp – Vai Trò Của Nơron Thần Kinh Trong Cơ Thể Người

Hướng Dẫn Mua Phần Mềm Monkey Junior Được Giảm Giá 40%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>