Những Điều Nên Và Không Nên Làm Khi Bị Sốt

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt. Khi bị sốt, cũng đồng nghĩa với việc cơ thể bạn đang cố gắng để chống chọi lại với một sự nhiễm virus hoặc vi khuẩn bằng cách làm tăng nhiệt độ bên trong cơ thể lên.

Do đó, các enzyme trong tế bào và các tế bào máu trắng làm việc nhanh hơn khi ở nhiệt độ cao hơn bình thường. Vì thế, cách hữu hiệu nhất bạn có thể làm để giúp cơ thể chống lại sự lây nhiễm bằng cách tránh nơi nóng nực, nghỉ ngơi nhiều hơn, uống nhiều nước và hạn chế ăn uống.

Khi bị sốt hoặc sốt cao, mọi người thường có xu hướng luôn ép mình phải ăn nhiều và uống nhiều nước ép trái cây. Nhưng điều này là hoàn toàn sai lầm.

những điều nên và không nên làm khi bị sốtNhững điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Hỏi:
Mỗi khi bị sốt, tôi thường không thấy đói nên không ăn uống gì. Nhất là khi bị sốt cao, tôi thường không ăn uống được gì cả. Điều này khiến tôi rất mệt.

 Mọi người cứ khuyên tôi phải cố gắng ăn nhiều cũng như uống nhiều nước hoa quả cho tăng sức đề kháng. Nhưng tôi lại nhớ đọc ở đâu đó rằng khi bị sốt không nên ăn nhiều cũng như không nên ăn hoặc uống nước hoa quả vì chúng chứa nhiều đường.

Điều này không biết đúng không? (Thu Hà, TP.HCM)

Trả lời:

Bạn thân mến!

Nếu bạn bị cảm lạnh hoặc bị một cơn sốt cao (từ 102-104 độ F tương đương với 38,9-40 độ C) thì hãy làm theo chỉ dẫn dưới đây.

Bị sốt không có nghĩa là bạn đang gặp một vấn đề gì đó nghiêm trọng. Nếu bị sốt nhẹ và không có vấn đề gì khác, bạn không cần điều trị, chỉ cần uống nhiều nước và nghỉ ngơi nhiều là ổn.

Khi bị sốt, cũng đồng nghĩa với việc cơ thể bạn đang cố gắng để chống chọi lại với một sự nhiễm virus hoặc vi khuẩn bằng cách làm tăng nhiệt độ bên trong cơ thể lên. Do đó, các enzyme trong tế bào và các tế bào máu trắng làm việc nhanh hơn khi ở nhiệt độ cao hơn bình thường. Vì thế, cách hữu hiệu nhất bạn có thể làm để giúp cơ thể chống lại sự lây nhiễm bằng cách tránh nơi nóng nực, nghỉ ngơi nhiều hơn, uống nhiều nước và không ăn uống.

Thực tế, hầu hết mọi người đều nghĩ rằng khi bị sốt phải tích cực ăn uống để tăng sức đề kháng cho cơ thể. Nhưng đây là sai lầm vì hầu hết mọi người đều không cảm thấy đói khi bị sốt. Do đó, bạn chỉ cần cung cấp cho hệ tiêu hóa một phần thực phẩm nhỏ bé so với ngày thường khi bị sốt. Bởi vì hệ miễn dịch của cơ thể đang bận chống chọi lại với các virus hoặc vi khuẩn gây sốt. Thế nên, bạn hãy để cơ thể làm công việc của mình mà không bị mất tập trung.

(Những điều nên và không nên làm khi bị sốt)

Bạn chỉ nên:

– Uống nhiều nước lọc: Bởi vì vi rút và vi khuẩn thường phát triển nhiều hơn, mạnh mẽ hơn trong các tế bào bị mất nước. Các tế bào máu trắng cũng thực hiện chức năng tốt hơn, các độc tố được loại bỏ dễ dàng hơn khi cơ thể có lượng nước cần thiết khi sốt.

– Giảm lượng đường: Khi bị sốt, bạn không nên uống nước soda hay bất kỳ loại nước ép trái cây nguyên chất nào như nước cam, dưa hấu… Ngay cả mật ong và các loại đường tự nhiên khác, cũng phải nói không. Bởi vì khi đường vào cơ thể, các tế bào máu trắng sẽ diệt khuẩn chậm chạp hơn.

Bạn cũng nên tiếp tục hỗ trợ hệ miễn dịch bằng cách giảm lượng caffeine, tránh uống rượu và ngừng hút thuốc thời điểm này.

– Chỉ ăn nước ép rau, súp rau: Khi bị sốt và khi những cơn sốt đã giảm, triệu chứng chán ăn thường trở lại với người bị sốt. Khi đó, bạn có thể bắt đầu pha loãng nước rau ép hoặc súp rau để ăn.

Nói chung, những người bị sốt nên ăn những thực phẩm nấu chín vì giúp tiêu hóa dễ dàng hơn so với các thực phẩm sống. Theo đó, bạn chỉ cần tiến hành chế biến các thực phẩm nguyên hạt, rau hấp, súp rau. Bạn cũng có thể uống nước trái cây pha loãng nhưng chỉ uống một vài ngày sau khi cơn sốt đã dứt hẳn hoặc khi cảm thấy khỏe khoắn trở lại.

(Tư vấn bởi bác sĩ Wendy Hodsdon – Bác sĩ điều trị những bệnh cấp tính và mãn tính như mệt mỏi, dị ứng, hen suyễn, miễn dịch, rối loạn tiêu hóa, ung thư, và giảm cân).

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

5 hành động khiến trẻ đang sốt gặp nguy hiểm:

Khi trẻ sốt, bố mẹ luôn tìm mọi cách để con hạ nhiệt nhanh nhất, mà không ngờ hành động này chính là nguyên nhân khiến bé gặp nguy hiểm.

1. Dán miếng hạ sốt

PGS. TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết hiện nay trên thị trường chủ yếu là miếng dán lạnh, hạ nhiệt theo cơ chế hấp thụ nhiệt và phân tán ra ngoài nhưng thực tế chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh tác dụng của phương pháp này.

Bệnh viện Bạch Mai từng tiếp nhận nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng khó thở, người tím tái trong cơn co giật do các mẹ chỉ dùng miếng hạ dán hạ sốt mà không cho trẻ uống thuốc, trong khi biện pháp này không đem lại tác dụng cho trẻ.

Bên cạnh đó, nhiều trẻ còn bị viêm da vùng trán do dán quá lâu khiến lỗ chân lông bị bít. Đặc biệt, khi trẻ bị dị ứng với các chất trong miếng dán rất nguy hại. Nếu không phát hiện kịp thời cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí gây tử vong.

“Khi trẻ bị sốt, có thể dùng khăn ấm lau toàn thân cho trẻ, đặc biệt lau nhiều ở trán, 2 hốc nách và bẹn, thay khăn 2-3 phút/lần để trẻ hạ nhiệt. Không nên cho trẻ dùng miếng dán hạ sốt bởi vừa mất tiền vừa không giúp trẻ hạ sốt, chưa kể đến việc còn gây hại cho trẻ”, ông Dũng cho hay.

2. Chườm lạnh

Thay vì dùng khăn ấm lau người cho trẻ, chườm lạnh là biện pháp hầu như bố mẹ nào cũng áp dụng khi con sốt nhưng thực chất biện pháp này không có tác dụng mà còn gây hại.

Theo PGS Dũng, khi trẻ sốt bố mẹ thường không hiểu rõ căn nguyên từ đâu, nếu sốt do nhiễm khuẩn, viêm phổi, chườm lạnh sẽ làm bệnh trầm trọng thêm. Đặc biệt, bố mẹ tuyệt đối không dùng đá chườm vì có thể gây bỏng lạnh, khiến trẻ bị suy hô hấp.

Đắp khăn lạnh, tắm lạnh hay chườm lạnh chỉ được thực hiện trong trường hợp say nóng, say nắng. Tuy nhiên, vị chuyên gia này không khuyến khích vì hiệu quả rất thấp.

(Những điều nên và không nên làm khi bị sốt)

3. Đóng kín cửa

Bác sĩ Dũng cho biết sốt quá cao sẽ gây hiện tượng co mạch ngoại vi nên trẻ em (kể cả người lớn) lúc này sẽ có cảm giác ớn lạnh, rét run, chân tay lạnh ngắt nhưng thực chất nhiệt độ trong người rất nóng, lên đến 40-41 độ C. Vì thế, càng đắp chăn, càng đóng kín cửa, thân nhiệt càng lên cao, khi đó, trẻ lại càng lạnh, đến khi lên đỉnh điểm, trẻ sẽ bị co giật, tím tái.

“Khi bị sốt là không được đắp chăn, không được đóng kín cửa mà phải mở cửa, quạt cho thông gió, để không khí trong nhà lưu thông. Với cách này chỉ một lúc sau người bệnh sẽ hết cảm giác rét, cơ thể dần ấm lên. Trong khi đó, hầu hết chúng ta lại làm ngược lại, khiến bệnh càng nặng thêm”, tiến sĩ Dũng khuyến cáo.

Chuyên gia lưu ý thêm việc tạo môi trường, không khí thông thoáng rất quan trọng trong việc thoát nhiệt của cơ thể, làm cơn sốt tan biến, thậm chí trẻ không cần phải uống thuốc.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

4. Uống thuốc hạ sốt

Nhiều ông bố mà mẹ đều có chung tâm lý là phải hạ sốt thật nhanh cho con bằng mọi cách như uống thuốc, đặt thuốc ở hậu môn, dùng thuốc kết hợp. Bác sĩ Dũng nhấn mạnh: “Cha mẹ không cho trẻ uống thuốc hạ sốt khi nhiệt độ dưới 38,5 độ C. Cũng không cho trẻ uống thuốc co giật sớm, điều này sẽ làm khó cho bác sĩ khi thăm khám”.

Ở trẻ, thân nhiệt ở miệng từ 37,5 độ C trở lên, ở nách từ 37,2 độ C tức là bé đang sốt, song không phải trường hợp nào cũng cần dùng đến thuốc hạ sốt. Khi sốt nhẹ, thân nhiệt trẻ ở mức 37,5-38,5 độ C, chỉ cần cởi bớt quần áo, cho bé uống nhiều nước, hoặc bú mẹ nhiều hơn.

Nếu trẻ ở nhiệt độ từ 38,5 độ C trở lên, có thể dùng loại thuốc được ưu tiên dùng, ít tác dụng phụ nhất hiện nay là paracetamol với liều 15mg/kg cân nặng. Khoảng cách các lần uống từ 4-6 tiếng. Sau uống khoảng gần một tiếng thuốc mới bắt đầu phát huy tác dụng và hạ sốt dần. Trong thời gian chờ thuốc có tác dụng, tránh nôn nóng cho trẻ uống thêm thuốc.

(Những điều nên và không nên làm khi bị sốt)

5. Ăn kiêng

Khi trẻ bị ốm thường kèm theo các biểu hiện sốt, tiêu chảy, nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng cần nhiều hơn bình thường. Tuy nhiên, nhiều bà mẹ lại bắt trẻ phải ăn kiêng khem như không cho trẻ ăn dầu hoặc mỡ, không cho trẻ bú, không cho trẻ ăn rau xanh, chất tanh bởi sợ trẻ đi ngoài nhiều hơn.

Bác sĩ Dũng khuyến cáo chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ trong và sau khi bị ốm rất quan trọng vì nó sẽ làm cho bệnh mau khỏi, mau phục hồi sức khỏe và tăng cường sức đề kháng đối với bệnh tật. Đặc biệt, trường hợp sốt mất nước, không được bù nước (uống nước Oresol) và ăn uống thiếu chất, trẻ dễ bị nguy cơ suy dinh dưỡng, sức đề kháng yếu, lâu lành bệnh.

những điều nên và không nên làm khi bị sốtNhững điều nên và không nên làm khi bị sốt.

* Kiến thức cơ bản về Sốt:

Một số dấu hiệu và triệu chứng cảnh báo cơ thể bị sốt:

1. Ớn lạnh

Ớn lạnh được gọi là cảm giác lạnh sau khi tiếp xúc với một môi trường lạnh. Cảm giác lạnh này có thể kèm với run. Ớn lạnh thường xảy ra do hai điều, một là đi kèm với sốt, hai là do tiếp xúc với môi trường lạnh. Ớn lạnh xảy ra khi cơ thể sản sinh nhiệt khi nó cảm thấy lạnh. Khi tiếp xúc với lạnh cũng dẫn đến hạ thân nhiệt (nhiệt độ cơ thể hạ thấp xuống).

2. Đau đầu

Sốt và đau đầu được coi là một kết hợp chết người, nhưng lại là một trong những triệu chứng phổ biến nhất. Tuy nhiên, đau đầu kèm với sốt cao có thể là dấu hiệu phát triển của bệnh viêm màng não do vi khuẩn. Nó là một bệnh đe dọa cuộc sống mà có thể ảnh hưởng đến não và tủy sống. Ngoài ra, trong khi sốt nhẹ, sẽ có triệu chứng đau mắt và đau cơ mặt.

3. Co giật

Trong một số trường hợp, một cơn động kinh gọi là co giật được kích hoạt do sốt cao. Loại động kinh này được gọi là động kinh sốt. Điều này khá nguy hiểm và có thể rất đáng sợ với các bậc cha mẹ. Nó xảy ra khi cơn sốt tăng lên đột ngột. Một số bệnh dễ gây ra trường hợp này bao gồm ban đào, nhiễm trùng dạ dày và cảm lạnh…

4. Mất nước

Càng sốt cao, bạn càng bị mất nước. Sốt cũng là một trong những yếu tố gây mất nước.

5. Đổ mồ hôi

Ra mồ hôi nhiều là triệu chứng phổ biến của cơn sốt. Nó thường xảy ra khi nhiệt độ cơ thể thay đổi.

6. Tiêu chảy

Tiêu chảy với phân lỏng và đi thường xuyên hơn bình thường. Nó là trường hợp ngược lại của táo bón. Những người bị sốt thường hay kèm theo bị đau bụng.

7. Ho

Ho chủ yếu phát triển một hai ngày sau khi sốt. Các triệu chứng tạo nên ho là do nhiệt độ cao (sốt), đau đầu…

8. Tim đập nhanh

Tim đập nhanh cũng là một phản ứng của cơ thể khi sốt. Tuy nhiên, nó được coi là gây phiền nhiễu và đáng lo ngại bởi rất nhiều vấn đề liên quan đến tim đập nhanh. Một số nguyên nhân gây ra triệu chứng này là do thiếu máu, huyết áp thấp, mất nước và sốt cao.

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy theo tác nhân gây bệnh. Trong trường hợp bạn bị sốt cao với các triệu chứng trên, cần tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để có hướng can thiệp kịp thời.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Sốt như thế nào cần đi khám?

Bác sĩ Lương Quốc Chính khuyến cáo, các trường hợp cần đi khám vì sốt bao gồm:

  • Trẻ em dưới 3 tháng tuổi và có sốt.
  • Trẻ em từ 3-6 tháng có sốt lên đến 38,9 độ C kèm theo cáu gắt bất thường, thờ ơ hoặc khó chịu.
  • Trẻ em từ 3-6 tháng tuổi có sốt từ 38,9 độ C
  • Trẻ em từ 6-24 tháng tuổi có sốt trên 38,9 độ C kéo dài hơn một ngày nhưng không có triệu chứng khác.
  • Trẻ em từ 2-17 tuổi có sốt lên đến 38,9 độ C, cáu gắt bất thường, thờ ơ và khó chịu.
  • Trẻ em từ 2-17 tuổi có sốt trên 38,9 độ C kéo dài hơn 3 ngày hoặc không đáp ứng với thuốc điều trị.
  • Người lớn có sốt nhưng không đáp ứng thuốc điều trị, sốt liên tục 39,4 độ C hoặc sốt liên tục trong 3 ngày.

Đặc biệt, cần đi khám cấp cứu ngay lập tức nếu trẻ em bị sốt sau khi bị bỏ trong ô tô nóng hoặc trẻ sốt không đổ mồ hôi, đau đầu dữ dội, co giật, đau cổ, lú lẫn. Với người lớn, bất cứ triệu chứng đáng lo ngại, khác thường và bất thường cũng đều cần đi khám cấp cứu.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Tại sao khi sốt, người vừa nóng vừa lạnh?

Hỏi:Em thấy rất nóng nhưng lại cảm thấy lạnh và người mệt. Em biết là bị cảm cúm nhưng tại sao vừa nóng lại vừa lạnh? (Hoa).
 Đáp:Đó là do cơ chế điều hòa thân nhiệt. Lúc bắt đầu sốt, các thụ cảm thể nhiệt nhận thân nhiệt là thấp, do đáp ứng về mặt sinh lý nên người ta cảm thấy như bị lạnh. Sinh nhiệt gia tăng nhờ run rẩy và mất nhiệt giảm đi do co mạch.
Chính vì vậy cảm giác ớn lạnh hoặc rét run là những nét đặc trưng khi sốt bắt đầu, trái lại khi nguyên nhân gây sốt bị loại bỏ thì thân nhiệt trở lại bình thường và đáp ứng của người bệnh là cảm giác ấm.
Ngoài ra khi sốt, các chất trung gian hóa họa tác động lên hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm gây ra phản xạ giãn mạch, vã mồ hôi tạo nên cảm giác nóng lạnh.
BS Bạch Long.
Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.
Những sai lầm khi hạ sốt cho trẻ:
Sốt cao khiến trẻ rét run… nhưng lại đắp chăn ấm, hạ nhiệt bằng đá lạnh, lạm dụng vào thuốc, hạ nhiệt thật nhanh… là những sai lầm kinh điển của nhiều bà mẹ Việt trong việc hạ sốt cho trẻ em. Đặc biệt, trong thời tiết nắng nóng này, trẻ sốt không hạ nhiệt đúng cách sẽ gây tăng thân nhiệt cao vọt, nguy hiểm cho trẻ.
BS Nguyễn Đông Hải, Phó trưởng khoa Nhi (BV Bạch Mai), những ngày nắng nóng vừa qua trẻ em bị các bệnh lý viêm đường hô hấp vào khoa khám vẫn đông, duy trì ở mức trên 40% trong tổng số trẻ đến khám. Đặc biệt nhiều trường hợp sốt cao vì nắng nóng, mất nước, lại ở trong môi trường bức bối, ngột ngạt… nên sốt càng cao hơn.Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi (BV Bạch Mai) sốt là một phản ứng tốt của cơ thể với các tác nhân gây bệnh. Thế nhưng khi sốt quá cao, không biết cách hạ sốt lại gây nhiều phiền toái cho trẻ. Dưới đây, TS Dũng liệt kê những sai lầm kinh điển và vô cùng phổ biến của các bà mẹ Việt khi chăm con sốt và cách hạ sốt đúng cách.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Đắp chăn, mặc ấm cho trẻ khi sốt cao đến rét run…

“Sai lầm này, tôi khẳng định, 10 bà mẹ đưa con vào viện thì đến 9 bà khi nghe con kêu rét run liền đắp chăn cho trẻ, mặc ấm cho trẻ. Điều này cực kỳ nguy hiểm, càng đẩy nhiệt độ cơ thể lên cao, trẻ lại càng rét run, càng kêu lạnh và đến khi lên “đỉnh điểm” thì trẻ co giật, tím tái”, BS Dũng nói.

TS Dũng giải thích, trẻ em (kể cả người lớn) khi sốt quá cao thì bao giờ người cũng rét run, chân tay lạnh ngắt, thậm chí nhìn thấy vân tím ở chân. Nguyên nhân là khi sốt quá cao sẽ gây hiện tượng co mạch ngoại vi nên có cảm giác lạnh nhưng thực tế nhiệt độ trong người nóng rừng rực, lên đến 40 – 41 độ C.

Vì thế, dù trẻ kêu lạnh, đòi đắp chăn thì bố mẹ cần nhớ nguyên tắc quan trọng là không được đắp chăn vì càng đắp thân nhiệt càng lên cao, càng lạnh. Không được đóng kín cửa mà phải mở cửa, quạt thoáng phòng (không thốc vào người trẻ cho cho thông gió) và dùng thuốc hạ nhiệt để hạ nhiệt độ cơ thể, khi nhiệt độ hạ xuống chân tay trẻ sẽ dần ấm lên và trẻ sẽ hết lạnh.

“Nhưng có nhiều bà mẹ phàn nàn, cho con uống thuốc hạ sốt cả nửa tiếng mà trẻ vẫn không hạ sốt? Khi uống thuốc cơ thể sẽ thoát nhiệt qua da, nhưng việc thoát nhiệt qua đối lưu rất quan trọng. Mà muốn đối lưu thì có phải có tốc độ dòng khí ở xung quanh mình. Vì thế nếu uống thuốc mà không có đối lưu thì không thoát nhiệt được nên phải yêu cầu các mẹ bật quạt, mở thoáng cửa phòng là thế. Không thể hạ sốt nếu chỉ trông chờ vào thuốc”, TS Dũng nói.

Thúc hạ sốt nhanh

Sốt là triệu chứng thường gặp ở các trẻ mắc bệnh truyền nhiễm, việc theo dõi và chăm sóc trẻ bị sốt, theo dõi cơn sốt, nhiệt độ đóng vai trò quan trọng. Thế nhưng nhiều ông bố mà mẹ đều có chung tâm lý, cứ khi con bị sốt là phải hạ sốt thật nhanh bằng mọi cách: uống thuốc, đặt thuốc ở hậu môn, dùng thuốc kết hợp, khăn ấm lau người, ngâm con vào bồn nước ấm, dán miếng dán lạnh…

“Thúc hạ sốt nhanh cho trẻ là không nên. Vì khi thân nhiệt xuống quá nhanh, đột ngột lại nguy hiểm cho trẻ, do cơ thể không chịu được sự thay đổi quá nhanh. Vì thế, việc giảm sốt chỉ nên thực hiện từ từ. Thông thường thuốc hạ sốt hiện nay sau 30 phút uống bắt đầu có tác dụng, nhiệt độ giảm dần sau 1-2 giờ”, TS Dũng nói.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Không tùy tiện dùng thuốc kết hợp

Cũng có những bà mẹ lại quá lạm dụng thuốc. Sau khi hạ sốt có những trẻ 4 – 6 tiếng mới sốt lại một lần, đủ thời gian dùng thuốc cha mẹ có thể cho con uống tiếp thuốc hạ sốt. Nhưng với các trường hợp sốt vi rút, trẻ sốt lại rất nhanh, 2 – 3 tiếng sau khi uống thuốc hạ sốt đã sốt lại. Lúc này, nếu tiếp tục dùng thuốc thì chưa đủ thời gian (4 – 6 tiếng uống 1 lần). Để tránh nguy cơ này, sau khi trẻ hạ sốt và thấy có dấu hiệu cơn sốt trở lại, thân nhiệt trẻ tăng dần lên thì cha mẹ nên sử dụng biện pháp chườm ấm cho trẻ sẽ giúp hạ sốt (dù lâu hạ hơn dùng thuốc, tác dụng ngắn hơn).

TS Dũng cũng lưu ý, hiện nay, có một dòng thuốc với hoạt chất là ibuprofen cũng có tác dụng hạ sốt, nhưng đó không phải là nhóm thuốc ưu tiên dùng cho trẻ em. Các phụ huynh tuyệt đối không tùy tiện dùng thuốc kết hợp để hạ sốt nhanh cho con.

Rất nhiều mẹ khi đưa con khám đều hỏi liệu có thể dùng xen kẽ hai lại thuốc là paracetamol với thuốc hoạt chất ibuprofen được hay không, vì một số bác sĩ vẫn kê loại thuốc này để hạ sốt cho trẻ mà không dùng paracetamol. Nhiều người vì vậy cũng trở nên chủ quan, khi con sốt mè nheo không cho chườm ấm, dùng một loại thuốc không thấy hạ là bồi tiếp thêm loại thuốc kia, rất nguy hiểm.

Loại thuốc được ưu tiên dùng, ít tác dụng phụ với trẻ nhất vẫn là paracetamol với liều 15mg/kg cân nặng từ 4 – 6 tiếng uống một lần khi trẻ sốt 38,5 độ trở lên. Khi dùng thuốc đúng liều, các mẹ cũng cần phải kiên nhẫn vì cái gì cũng cần có thời gian. Với thuốc hạ sốt paracetamol sau uống khoảng gần 1 tiếng thuốc mới bắt đầu phát huy tác dụng và hạ sốt dần. Trong thời gian chờ thuốc có tác dụng, cha mẹ có thể chườm ấm cho trẻ vùng nách, bẹn để hạ sốt.

(Những điều nên và không nên làm khi bị sốt)

Tuyệt đối không tự ý dùng phối hợp thuốc. Vì dù không kéo thân nhiệt hạ xuống dưới nhiệt độ cơ thể cho phép, nhưng việc hạ nhiệt nhanh khi dùng hai loại thuốc phối hợp rất nguy hiểm, nhất là trên một đứa trẻ bị sốt vì nhiễm trùng. “Chúng tôi không bao giờ khuyến cáo dùng kết hợp để hạ sốt cho trẻ. Bởi những trẻ khi đã uống thuốc hạ sốt đúng liều lượng và chườm ấm mà vẫn tái sốt cao nhanh thì trẻ nên đến viện khám để được xác định nguy cơ”, TS Dũng nói.

Việc chỉ định loại thuốc nào là trên thực tế khám và cha mẹ cần thực hiện đúng đơn thuốc cho trẻ.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Chườm lạnh hay tắm ấm?

Monkey Junior – Quà tặng tri thức cho con!Monkey Junior – Cho Bé Nền Tảng Ngôn Ngữ Vững Chắc

Một số bà mẹ khi có con bị sốt thì chườm lạnh cho con tuy nhiên đây là cách truyền nhiệt hiệu quả rất thấp. Một số ngâm con vào nước ấm – cách làm này trước đây nhiều người áp dụng tuy hiện nay thì không cần thiết.

Tổ chức Y tế thế giới WHO cũng khuyến cáo không hạ nhiệt bằng vật lý, không đắp khăn lạnh, tắm lạnh hay hườm lạnh. Nhiều thí nghiệm cho thấy các biện pháp này chỉ làm trong trường hợp say nóng, say nắng còn sốt do bệnh lý nhiễm khuẩn thì không làm nữa. Theo đó, nghiên cứu cho thấy các biện pháp chườm lạnh tại chỗ, nếu chỉ chườm từng vùng (trán, nách..) thì thấy không có tác dụng hạ sốt mà có hai yếu tố bất lợi. Thứ nhất, nó khiến trẻ khó chịu thêm. Nhiều trẻ thấy sợ miếng dán lạnh, mỗi lần bị dán lên trán là lập tức khóc inh ỏi, đòi vứt đi. Thứ hai, với những trẻ bị viêm phổi khi sử dụng phương pháp chườm lạnh lại làm tăng việc sử dụng ôxy khiến bệnh phổi nặng thêm.

Ngoài ra, một số bà mẹ để hạ sốt cho con đã lấy nước đá cho vào túi nilong, bọc vải bên ngoài, rồi đặt vào hai bên người bé gần nách. Điều này là không nên, biện pháp chườm đá bị cấm vì có thể gây bỏng lạnh, khiến trẻ bị suy hô hấp. Trong khi đó thực tế biện pháp này làm co mạch, khiến lỗ chân lông không “mở” để thân nhiệt thoát ra ngoài. Sờ thấy trẻ mát bên ngoài chỉ là cảm giác do đá lạnh mang lại, còn thực tế trẻ vẫn sốt cao.

Cách tốt và hiệu quả nhất là chườm ấm cho trẻ. Dùng khăn nhúng vào nước bằng nhiệt độ cơ thể trẻ (37 – 40 độ C), vắt bớt nước rồi đắp vào vùng bẹn, nách, cổ (những vùng nhiều nếp gấp ra) sẽ giúp lỗ chân lông mở, thoát nhiệt nhanh. Cần thay khăn liên tục, hết ấm lại thay để khăn không bị lạnh, không làm trẻ có cảm giác rét run do nước lạnh ngấm vào người.

Và nguyên tắc vô cùng quan trọng là cho trẻ uống đủ nước (tốt nhất là oresol) sẽ giúp hạ sốt hiệu quả.

những điều nên và không nên làm khi bị sốtNhững điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Nên và không nên làm khi bị sốt. Nguyên nhân chứng sốt : nóng, Lạnh và thuốc điều trị:

Sốt là khi thân nhiệt đo ở nách cao hơn 37,5oC, hoặc đo ở trực tràng cao hơn 38oC. Thân nhiệt dưới những con số đó không thể coi là sốt, dù có cảm giác “gai gai” hoặc sờ trán thấy “ấm đầu”.

Ở người bình thường, thân nhiệt cao lên khi gắng sức thể lực, khi ăn, khi nhiệt độ bên ngoài cao và ở phụ nữ trong giai đoạn sau của chu kỳ kinh nguyệt, từ ngày rụng trứng trở đi. Thân nhiệt còn phụ thuộc vào tuổi: trẻ con dễ sốt hơn người lớn và ở người cao tuổi thì ít khi thân nhiệt tăng! Buổi sáng, thân nhiệt bình thường cũng thấp hơn buổi chiều, cho nên phải đo thân nhiệt 2 lần mỗi ngày.

Trong trường hợp sốt nhẹ, người bệnh hay thấy ớn lạnh, hoặc nóng bừng, chán ăn, nhức đầu, khó chịu, rộp môi, cũng có khi không cảm thấy gì khác. Nhưng khi sốt nặng trên 40oC, người bệnh hay rét run, có khi rung cả giường chiếu, sốt cao nữa có thể mê sảng, co giật, nhất là sốt cao ở trẻ em. Trong thực tiễn, ít khi thân nhiệt vượt quá 41oC.

Nếu sốt kéo dài quá 2-3 tuần lễ, cơ thể bị mất nước, hao tổn calo, làm tim đập nhanh, sút cân nhanh.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Nguyên nhân sốt:

Sốt là phản ứng tự nhiên của cơ thể, để đối phó với nhiều tác nhân gây bệnh; người quá già hoặc quá yếu thường sốt ít hoặc không sốt, ngay cả khi nhiễm khuẩn nặng. Những nguyên nhân thường gặp của sốt là:

1. Nhiễm khuẩn (virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm). Đây là nguyên nhân hay gặp nhất, khoảng 60% trường hợp, cho nên đầu tiên phải nghĩ ngay đến nguyên nhân này.

Trước hết phải đi tìm các dấu hiệu chỉ điểm, xem có chỗ nào đau hoặc sưng nóng, đỏ mưng mủ không? Ví dụ:

– Đau đầu: đi tìm áp xe não, viêm não.

– Đau và cứng ở gáy: viêm màng não

– Đau ngực: viêm phổi, viêm màng phổi, áp xe phổi, viêm màng tim.

– Đau bụng: viêm ruột thừa, áp xe gan, viêm đường mật.

– Đau khớp: thấp khớp cấp, viêm khớp dạng thấp, nhiễm khuẩn khớp.

– Đau hạch: nhiễm khuẩn khu vực, viêm hạch

Sau đó, xác định chẩn đoán bằng các xét nghiệm và các thăm dò chuyên khoa để tìm các nhiễm khuẩn toàn thân, như thương hàn, lao….

(Những điều nên và không nên làm khi bị sốt)

2. Các nguyên nhân khác không phải nhiễm khuẩn thì ít gặp hơn nhiều.

Ví dụ:

– Lupus ban đỏ hệ thống dễ gây sốt kéo dài

– Ung thư ở các phủ tạng như gan, não, tủy sống, phổi, thận, tụy …

– Bệnh huyết học như bệnh bạch cẩu, chảy máu, tan máu…

– Nhồi máu cơ tim cũng có thể sốt nhẹ;

– Do tiêm truyền (chí nhiệt tố), do thuốc.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Điều trị triệu chứng sốt

Trước một người sốt, chữa nguyên nhân là căn bản, ví dụ: cắt bỏ ruột thừa, tháo mủ áp xe, chọc tháo màng phổi, màng tim, corticoid liệu pháp (trong lupus ban đỏ)….

Nhưng đồng thời cũng cần chữa triệu chứng sốt, nhất là khi chưa hoặc không tìm thấy nguyên nhân, thì chữa sốt lại càng cần thiết.

+ Tiếp nước đầy đủ: khi thân nhiệt quá 37oC, cứ sốt thêm 1oC, thì cơ thể cần thêm 100-150ml nước mỗi ngày, khi trời khô hanh hoặc ra nhiều mồ hôi, có thể còn cần nhiều nước hơn nữa. Tốt nhất là bằng đường uống, có thể dùng nước quả, nước chè loãng, nước rau, sữa hoặc nước đun sôi để nguội tùy theo khẩu vị của người bệnh.

ThS. Nguyễn Hồng Hà, Phó Viện trưởng Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cho biết bệnh viện thường xuyên tiếp nhận các bệnh nhân co giật, sốc do sốt… Theo bác sỹ Hà, sốt là một biểu hiện của nhiều bệnh, đa số là do nhiễm khuẩn, nhưng cũng có trường hợp không do nhiễm khuẩn. Chẳng hạn sốt trong vài ngày có thể do sốt phát ban, sốt xuất huyết, cúm, do viêm nhiễm vùng miệng họng (mọc răng, viêm hong, viêm amidan…), nhiễm khuẩn ở bộ máy hô hấp (viêm khí phế quản, viêm phổi, viêm màng phổi, áp xe phổi, nhiễm khuẩn hệ thống thận-tiết niệu (viêm bàng quang, viêm mủ bể thận, viêm cầu thận cấp), viêm gan mật, viêm khớp, cơ, thấp tim…

(Những điều nên và không nên làm khi bị sốt)

Sốt dài ngày có thể do lao, tim, sốt rét, bị bệnh ở gan, thận não, nhiễm khuẩn huyết… Bởi vậy việc dùng thuốc hạ sốt chỉ là trị triệu chứng chứ không trị nguyên nhân gây bệnh. Việc dùng kháng sinh trong trường hợp không nhiễm khuẩn cũng không đúng vì kháng sinh không trị sốt, chỉ trị vi khuẩn. Nhiều người lạm dụng thuốc hạ sốt nên triệu chứng khác của bệnh bị che giấu dẫn tới việc phát hiện bệnh muộn.

Bác sỹ Hà khuyên cần theo dõi thân nhiệt của bệnh nhân, nếu nhiệt độ tăng nhanh, khoảng thời gian dùng thuốc rút ngắn lại hoặc thuốc hạ sốt ít có tác dụng cần đưa ngay người bệnh tới bác sỹ. Thông thường, nếu qua 3 ngày sốt không dứt phải đưa đến bác sỹ để chẩn đoán nguyên nhân, tránh tình trạng để lâu nguy hiểm tới tính mạng.

BS Nguyễn Văn Lộc, Trưởng phòng khám Hen phế quản BV Nhi Trung ương cho biết, bệnh viện thường xuyên phải cấp cứu các trường hợp bị co giật, hôn mê… do cha mẹ không biết cách xử lý khi trẻ sốt.

Sốt là dấu hiệu thường gặp nhất khi cơ thể mắc bệnh. Sốt cũng có lợi cho cơ thể vì đó là cách tự vệ của cơ thể chống lại sự phát triển của vi khuẩn, nhất là virus. Khi cơ thể bị nhiễm khuẩn, hệ miễn dịch thông báo về trung tâm điều nhiệt ở não và tuyến dưới đồi. Tuyến dưới đồi sẽ nâng thân nhiệt cần thiết cho cơ thể ở trung tâm điều nhiệt lên vài độ. Lúc này cơ chế sinh nhiệt trong cơ thể bắt đầu hoạt động mạnh cho đến khi đạt thân nhiệt “nóng sốt” cần thiết. Vì thế, cơ thể đang nóng sốt mà người bệnh lại cảm thấy rất lạnh. Nhưng dù bệnh nhân kêu lạnh cũng không được ủ ấm. Việc ủ ấm làm cho mồ hôi thấm ngược trở lại gây cảm lạnh, viêm phổi.

Việc chườm đá gây nóng lạnh đột ngột khiến các mạch máu co lại đột ngột, dẫn đến tăng huyết áp và nặng hơn tai biến mạch máu não (biểu hiện là nói ngọng hay cấm khẩu, méo mồm, nặng thì liệt nửa người, hôn mê), một số trường hợp chườm đá gây bỏng lạnh, nhất là ở trẻ nhỏ.

Những điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Xử lý đúng khi bị sốt

– Nới bớt quần áo, nằm chỗ thoáng mát.

– Chỉ khi sốt trên 38,50C mới nên dùng thuốc hạ sốt. Thuốc hạ sốt thường được sử dụng là paracetamol với liều dùng không quá 10 – 15mg/1kg cân nặng và mỗi lần uống cách nhau ít nhất 4 giờ để tránh gây hại cho gan. Với trẻ nhỏ, nếu không uống được thì có thể dùng thuốc đặt vào hậu môn. Không nên dùng miếng dán hạ sốt thay thuốc. Miếng dán không có tác dụng toàn thân và nếu dán lâu còn có thể gây kích ứng da.

– Cho bệnh nhân uống nhiều nước và nghỉ ngơi để tránh mất nước, máu cô đặc…

-Tuyệt đối không ủ kín hoặc tắm, chườm nước lạnh. Nên dùng khăn thấm nước ấm hơn nhiệt độ cơ thể khoảng 20C để lau toàn thân. Chú ý lau ở nách, bẹn và trán.

– Tuyệt đối không ăn kiêng khem, cần ăn chất lỏng, dễ tiêu và giàu dinh dưỡng.

– Nếu có biểu hiện co giật (gồng nắm chặt tay chân, nghiến răng, trợn mắt và có thể ngưng thở trong vài giây, kèm theo nôn ói, tiểu tiện ra quần), người nhà phải giữ bình tĩnh, tuyệt đối không đổ sả, vắt chanh, cạo gió, gây nôn… Nhẹ nhàng đặt người bệnh nằm nghiêng qua một bên để đờm nhớt và chất nôn ói dễ chảy ra ngoài, làm sạch đường thở. Không kìm giữ mạnh khi đang bị co giật, không cho bất cứ thứ gì vào miệng kể cả thuốc hoặc các loại nước vì có thể gây hít sặc, tắc đường thở dẫn đến tử vong.

– Không tự ý truyền dịch. Dịch truyền không có tác dụng với người bị sốt do virus

– Sốt 3 ngày không dứt thì phải đưa ngay người bệnh tới bệnh viện.

Từ khóa tìm kiếm bài viết: Những điều nên và không nên làm khi bị sốt, nên và không nên làm khi bị sốt, điều nên và không nên làm khi bị sốt, kiến thức phòng bệnh: điều nên và không nên làm khi bị sốt, tìm hiểu về sốt: điều nên và không nên làm khi bị sốt, hiện tượng hay gặp: điều nên và không nên làm khi bị sốt, điều nên và không nên làm khi bị sốt.

Khỏe Mới Vui tổng hợp – Những điều nên và không nên làm khi bị sốt

Hướng Dẫn Mua Phần Mềm Monkey Junior Được Giảm Giá 40%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>